Nieuwe publicatie

Vorm- en volumeverandering schedel na de behandeling van een wigschedel

In dit artikel wordt beschreven hoe een technisch geneeskundige, Guide de Jong, samen met Dr. Delye, kinderneurochirurg uit Nijmegen, een nieuwe methode heeft ontwikkeld om de vorm en het volume van de schedel na endoscopische schedelcorrectie bij kinderen met een wigschedel te vervolgen.

Craniosynostose betekent dat een of meerdere schedelnaden te vroeg aan elkaar zijn gegroeid, wat ervoor zorgt dat de schedel een afwijkende vorm krijgt. In het specifieke geval van een wigschedel (‘trigonocefalie’) is de voorhoofdsnaad (‘sutura metopica’), die loopt van de neus naar de voorste fontanel, te vroeg dichtgegroeid. Dit hoort normaal gesproken pas te gebeuren wanneer het kind tussen de 3 en 9 maanden oud is. Omdat een deel van de schedel niet met de rest van de hersenen meegroeit, kan een verhoogde druk in de hersenen ontstaan. Om dit te voorkomen en om de vormafwijking te corrigeren, wordt een operatie uitgevoerd, dit kan via open chirurgie of via endoscopische chirurgie. Tijdens deze endoscopische operatie wordt de gesloten schedelnaad via een kijkoperatie geopend en een stukje bot verwijderd. Hierna krijgt het kind gedurende enige tijd een corrigerende helm op, om te zorgen dat de schedel weer zijn normale vorm terug krijgt.

Om de schedel van het kind tijdens deze behandeling goed te kunnen vervolgen, wordt er het liefst zowel vóór als na de behandeling een scan van het hoofd gemaakt. De scan die nu gebruikt wordt is een CT-scan en het nadeel van deze scan is dat het een dosis straling geeft op de hersenen van het kind. Bij iedere CT-scan krijgen de hersenen iets meer dosis aan straling. Met een dosis straling heb je het risico op bijvoorbeeld een tumor in de hersenen. Gelukkig zijn deze risico’s bij een enkele CT-scan minimaal. Om het risico zo klein mogelijk te houden worden vaak de scans na de behandeling niet verricht.

Dit onderzoek heeft als doel gehad een methode te ontwikkelen om zonder straling, namelijk met behulp van 3D-foto’s, een goed beeld van de vorm van de schedel te krijgen. Met deze techniek is het mogelijk om de vorm en het volume van het hoofd te bepalen, door middel van een hele serie ‘gewone’, stralingsvrije foto’s. Dit is gedaan door een bepaald punt op het hoofd, het zogenaamde “computed cranial focal point” (CCFP) te bepalen, dat voor zowel de CT-scan als de normale foto van het hoofd te berekenen is. Dit punt heeft een vaste afstand tot een structuur in het hoofd, het zogenaamde Turkse zadel, dat zichtbaar is op de CT-scan die voorafgaand aan de operatie is gemaakt. Omdat dit punt een vaste positie heeft ten opzichte van deze structuur kunnen de CT-scan en 3D foto op elkaar gelegd worden op dit punt. Hierdoor kunnen heel goed de vormverandering van de schedel en schedelinhoud in de loop van de tijd weergegeven worden. Met deze nieuwe techniek is het dus mogelijk om zonder straling het effect van de behandeling te vervolgen.


Lees hieronder het abstract (Engelstalige samenvatting):

Introduction Radiation-free 3D post-operative sequential follow-up in craniosynostosis is hindered by the lack of consistent markers restricting evaluation to subjective comparison. However, using the computed cranial focal point (CCFP), it is possible to perform correct sequential image superposition and objective evaluation. We used this technique for mean volume and shape change evaluation of the head utilizing 3D photos after endoscopically assisted trigonocephaly surgery.

Methods We performed a mean head shape and volume evaluation on age grouped 3D photos (n=86) of children who underwent endoscopically assisted strip craniectomy with helmet therapy. We used CT-scans of healthy children as reference. We performed a mean shape evolution analysis and calculated the anterior fossa to total volume ratio (A/T-ratio). The volume- and A/T-ratio pattern were compared with the reference group.

Results The mean anterior fossa volume evolved from 336ml (33.4% A/T-ratio) pre-surgery to 664ml (36.0% A/T-ratio) at 37-48 months post-surgery. Both groups have a near similar volume- and A/T-ratio pattern over time. The first 18 months show a predominant growth around the resected metopic suture. Between 18 and 24 months we observed mostly anterior orbital rim growth. From 24 months till 36-48 months the head grows predominantly at the temporal area. The least outward growth was observed at the temporal bones.

Conclusion Using a novel technique we were able to objectively evaluate head shape and volume using stereophotogrammetry after endoscopically assisted strip craniectomy. The A/T-ratio and volume growth pattern of endoscopically treated patients is near identical to that of the normal reference group.


Artikel Link: http://www.jcmfs.com/article/S1010-5182(17)30066-5/abstract


Guido de Jong, Manon Tolhuisen, Jene Meulstee, Ferdi van der Heijden, Dr. Ir. Erik van Lindert, Wilfred Borstlap, Thomas Maal, Hans Delye.

Radiation-free 3D head shape and volume evaluation after endoscopically assisted strip craniectomy followed by helmet therapy for trigonocephaly

Journal of Cranio-Maxillo-Facial Surgery